UNO เล่นแบบพื้นฐานคือแจกไพ่คนละ 7 ใบ แล้วผลัดกันลงไพ่ที่ตรงสี ตัวเลข หรือสัญลักษณ์กับใบบนกองทิ้ง ถ้าลงไม่ได้ให้จั่ว 1 ใบ คนที่ลงไพ่หมดมือก่อนจะชนะรอบนั้น ด้านล่างเรียงเป็น 8 ขั้นตอน ตามด้วยตัวอย่างหนึ่งรอบที่เล่นจนนับแต้ม และกติกาของไพ่พิเศษ กติกาบางข้อต่างกันตามรุ่น ถ้าอยากรู้ว่ากล่องที่มีเป็นรุ่นไหน ให้ดูรหัสบนกล่องหรือหน้าคู่มือ
8 ขั้นตอนการเล่น UNO
- หาคนแจก: ให้ทุกคนจั่วคนละ 1 ใบ คนที่ได้เลขสูงสุดเป็นคนแจก การ์ดพิเศษนับเป็นศูนย์
- แจกไพ่: สับไพ่แล้วแจกคนละ 7 ใบ ไพ่ที่เหลือคว่ำเป็นกองจั่ว
- เปิดกองทิ้ง: หงายใบบนสุดของกองจั่วเป็นกองทิ้ง ผู้เล่นทางซ้ายของคนแจกเริ่มก่อน ถ้าใบแรกเป็นการ์ดพิเศษ ให้ดูหัวข้อ “ถ้าเปิดกองทิ้งแล้วเจอการ์ดพิเศษ” ด้านล่าง
- ลงไพ่ให้ตรง: ลงไพ่ที่สี ตัวเลข หรือสัญลักษณ์ตรงกับใบบนสุด เช่น ใบบนสุดเป็นเลข 7 สีแดง ลงได้ทั้งไพ่สีแดงทุกใบ เลข 7 สีอื่น หรือการ์ด Wild
- ลงไม่ได้ให้จั่ว 1 ใบ: ถ้าใบที่จั่วมาลงได้ ก็ลงในตานั้นเลย ถ้าลงไม่ได้ ตาจะผ่านไปคนถัดไป ถ้ามีไพ่ที่ลงได้แต่อยากเก็บไว้ ก็เลือกจั่ว 1 ใบแทนได้ แต่ตานั้นลงได้เฉพาะใบที่เพิ่งจั่วมาเท่านั้น
- พูด UNO: เมื่อลงไพ่จนเหลือ 1 ใบ ให้พูด “UNO” ถ้าลืมแล้วมีคนจับได้ก่อนคนถัดไปเริ่มตา ต้องจั่ว 2 ใบ
- จบรอบ: คนที่ลงไพ่หมดมือก่อนชนะรอบนั้น ถ้าใบสุดท้ายเป็น +2 หรือ +4 คนถัดไปยังต้องจั่วตามการ์ด และไพ่ที่จั่วนั้นยังค้างในมือ จึงถูกนับเป็นแต้มของคนชนะ
- นับแต้มและเริ่มรอบใหม่: คนชนะได้แต้มจากไพ่ที่เหลือในมือคนอื่น แล้วเล่นรอบใหม่จนมีคนสะสมถึง 500 แต้ม (ค่าแต้มดูในตารางการ์ดพิเศษ)
ถ้ากองจั่วหมดก่อนมีคนลงไพ่หมดมือ ให้สับกองทิ้งที่เหลือเป็นกองจั่วใหม่แล้วเล่นต่อ
ตัวอย่างหนึ่งรอบ: เต้ มาย และบีม
รอบนี้เริ่มจากไพ่เปิดสีแดง 7 เต้เป็นคนทางซ้ายของคนแจก จึงเริ่มก่อน เลข 1–9 แต่ละสีมี 2 ใบ ดังนั้นเลขซ้ำในตารางคือคนละใบในสำรับ
| ผู้เล่น | ไพ่เริ่มต้น 7 ใบ |
|---|---|
| เต้ | น้ำเงิน 7, เขียว +2, เขียว 2, เขียว 5, เขียว 7, เขียว 9, เขียว 3 |
| มาย | น้ำเงิน +2, น้ำเงิน 1, เหลือง 2, น้ำเงิน 8, Skip สีน้ำเงิน, เขียว 9, เขียว 5 |
| บีม | เขียว 1, เขียว 4, เขียว 6, เขียว 8, แดง 3, น้ำเงิน 0, Wild Draw Four (+4) |
เต้ลงน้ำเงิน 7 ตามเลข มายลงน้ำเงิน +2 ตามสี บีมจึงจั่ว 2 ใบ (แดง 2 กับเหลือง 0) และเสียตา แม้บีมจะถือ +4 อยู่ก็ลงตอบไม่ได้ เพราะ +2 ทำให้ต้องจั่วและเสียตาทันที จากนั้นเต้ลงเขียว +2 ทับ +2 สีน้ำเงินได้ เพราะสัญลักษณ์ตรงกัน มายจึงจั่ว 2 ใบ (เขียว 7 กับ Skip สีเขียว) และเสียตา
บีมลงเขียว 1 แล้วรอบเดินต่อด้วยไพ่สีเขียวทั้งหมด: เต้เขียว 2, มายเขียว 9, บีมเขียว 4, เต้เขียว 5, มายเขียว 5, บีมเขียว 6, เต้เขียว 7, มายเขียว 7, บีมเขียว 8, เต้ลงเขียว 9 จนเหลือไพ่ใบเดียวคือเขียว 3 จึงพูด “UNO” มายลง Skip สีเขียวข้ามตาบีม และเต้ลงเขียว 3 หมดมือ ชนะรอบ บีมจึงไม่ได้ลง +4 เพราะถูกข้ามตาไปก่อน
เต้ชนะรอบ มายเหลือ 4 ใบ (น้ำเงิน 1, เหลือง 2, น้ำเงิน 8 และ Skip สีน้ำเงิน) รวม 1 + 2 + 8 + 20 = 31 แต้ม บีมเหลือ 5 ใบ (แดง 2, แดง 3, +4, น้ำเงิน 0 และเหลือง 0) รวม 2 + 3 + 50 + 0 + 0 = 55 แต้ม เต้จึงได้ 86 แต้มจากไพ่ที่ค้างมือของสองคนนี้
การ์ดพิเศษแต่ละใบทำอะไร
การ์ดพิเศษ (Action Card) คือการ์ดที่มีสัญลักษณ์แทนตัวเลข ตารางนี้สรุปผลเมื่อลง เงื่อนไขการลง และแต้มเมื่อค้างในมือ
| การ์ด | ผลเมื่อลง | ลงได้เมื่อไหร่ | แต้มเมื่อค้างในมือ |
|---|---|---|---|
| Draw Two (+2) | คนถัดไปจั่ว 2 ใบและเสียตา | สีตรงกัน หรือทับใบบนสุดที่เป็น +2 | 20 |
| Reverse (ย้อนทาง) | กลับทิศทางการเล่น | สีตรงกัน หรือทับ Reverse | 20 |
| Skip (ข้ามตา) | คนถัดไปเสียตา | สีตรงกัน หรือทับ Skip | 20 |
| Wild (เปลี่ยนสี) | ผู้ลงเลือกสีที่จะเล่นต่อ เลือกสีเดิมก็ได้ | ทุกตา แม้ในมือมีไพ่อื่นที่ลงได้ | 50 |
| Wild Draw Four (+4) | ผู้ลงเลือกสี คนถัดไปจั่ว 4 ใบและเสียตา | เฉพาะเมื่อในมือไม่มีไพ่สีเดียวกับใบบนสุด | 50 |
| Wild Shuffle Hands | รวบไพ่ในมือทุกคนมาสับแล้วแจกใหม่จนหมด เริ่มจากคนทางซ้ายของผู้ลง จากนั้นผู้ลงเลือกสี | ทุกตา | 40 (รุ่น HJH90 นับ Wild ทุกแบบเป็น 50) |
| Wild Customizable (การ์ดเขียนกฎเอง) | ทำตามกฎที่ผู้เล่นเขียนไว้ และผู้ลงเลือกสี คู่มือแนะนำให้เขียนด้วยดินสอเพื่อแก้ได้ | ทุกตา | 40 |
เงื่อนไขของ +4 ดูที่สีเท่านั้น เช่น ใบบนสุดเป็นแดง 7 ถ้าในมือมีน้ำเงิน 7 แต่ไม่มีไพ่สีแดงเลย ก็ลง +4 ได้ ส่วน Wild Shuffle Hands อาจทำให้จำนวนไพ่ในมือแต่ละคนเปลี่ยน เพราะรวบแล้วแจกใหม่
ถ้าเปิดกองทิ้งแล้วเจอการ์ดพิเศษ
กติกาหลักกำหนดผลของใบแรกที่หงายเปิดกองไว้ดังนี้
- +2: คนทางซ้ายของคนแจกจั่ว 2 ใบและเสียตา
- Reverse: คนแจกเริ่มก่อน แล้วเล่นวนไปทางขวา
- Skip: ข้ามคนทางซ้ายของคนแจก คนถัดไปจึงเริ่มแทน
- Wild, Shuffle Hands หรือการ์ดเขียนกฎเอง: คนทางซ้ายของคนแจกเลือกสีเริ่มเกม
- +4: ใส่กลับเข้าสำรับแล้วเปิดใบใหม่
รุ่น HJH90 ฉบับปี 2022 ง่ายกว่านี้ คือถ้าใบแรกเป็นการ์ดพิเศษ ให้ข้ามแล้วเปิดใบถัดไปแทน
ลง +4 แล้วถูกท้า ใครต้องจั่ว
ถ้าคนที่โดน +4 สงสัยว่าคนลงยังมีไพ่สีตรงกับกองทิ้งอยู่ในมือ ท้าได้ และคนลงต้องเปิดไพ่ในมือให้คนท้าดู
- ถ้าคนลงมีไพ่สีตรงอยู่จริง คนลงต้องจั่ว 4 ใบแทน
- ถ้าไม่มี คนท้าต้องจั่ว 4 ใบ และโทษอีก 2 ใบ รวม 6 ใบ
ตัวอย่าง: ใบบนสุดเป็นสีเขียว บีมลง +4 ใส่เต้ ถ้าเต้ท้าและบีมมีไพ่เขียวอยู่ บีมต้องจั่ว 4 ใบแทน ถ้าบีมไม่มีไพ่เขียว เต้ต้องจั่ว 6 ใบ
รุ่น HJH90 ฉบับปี 2022 ถือว่าถ้าในมือมี Wild อยู่ ก็ลง +4 ไม่ได้เหมือนมีไพ่สีตรง ส่วนผู้ท้าที่แพ้ต้องจั่ว 6 ใบ ผู้ลง +4 ยังเป็นคนเลือกสีต่อ ถ้ากติกาที่ใช้ไม่ตรงกับเรื่องนี้ ให้ตกลงกันก่อนเริ่ม
ซ้อน +2 หรือ +4 ได้ไหม
คำตอบสั้น ๆ: ตามกติกาหลักในคู่มือ GDJ85 ซ้อนไม่ได้ ผู้ถูก +2 ต้องจั่ว 2 ใบและเสียตาทันที จึงไม่มีจังหวะลงไพ่ตอบ ถ้าอยากซ้อน ให้ใช้กติกาบ้าน Progressive UNO ซึ่งคู่มือ 41940 เขียนไว้ใต้หัวข้อ House Rules คือต่อ +2 บน +2 ได้ และต่อ +4 บน +4 ได้ ผู้เล่นคนสุดท้ายที่ลง +4 เป็นคนเลือกสีต่อ และในหนึ่งตาลงการ์ด +2 หรือ +4 ได้เพียงใบเดียว คู่มือนี้ไม่ได้ให้ลง +4 ทับ +2
ตัวอย่างเช่น มายลง +2 แล้วบีมและเต้ต่อ +2 ได้ทั้งคู่ มายซึ่งเป็นคนถัดไปจึงจั่วรวม 6 ใบ นี่เป็นตัวอย่างของ Progressive UNO ไม่ใช่รอบเต้–มาย–บีมด้านบน
การซ้อนไม่ได้เป็นค่าเริ่มต้นของทุกรุ่น ก่อนเริ่มให้ระบุว่าใช้คู่มือฉบับไหน และตกลงกรณีที่คู่มือไม่ได้พูดถึง เช่น +4 ทับ +2
UNO เล่น 2 คนได้ไหม
ดูจำนวนผู้เล่นและกติกาสองคนบนกล่องหรือคู่มือของรุ่นนั้นโดยตรง คู่มือหลัก GDJ85 ไม่ได้แยกกติกาสองคน ถ้าเล่นสองคนแล้วใช้กฎ Reverse ตามปกติ การกลับทิศก็คือวนกลับมาที่ผู้ลง จึงได้เล่นต่อทันที
คู่มือ Superman UNO รหัส J4299 มีหัวข้อเล่นสองคนโดยเฉพาะ คือลง Reverse หรือ Skip แล้วผู้ลงเล่นต่อได้ทันที และเมื่อลง +2 หรือ +4 อีกฝ่ายจั่วตามการ์ดแล้วตาจะกลับมาที่ผู้ลง กติกานี้มาจากกล่องรุ่นพิเศษ จึงไม่ควรใช้แทนคู่มือหลักโดยอัตโนมัติ ให้ตกลงก่อนเริ่มว่าจะใช้หรือไม่
ไพ่มีกี่ใบ และรุ่นไหนต่างกันอย่างไร
ไพ่ UNO มี 4 สี คือแดง เหลือง เขียว และน้ำเงิน แต่ละสีมีเลข 0 หนึ่งใบ และเลข 1–9 อย่างละสองใบ รวมสีละ 19 ใบ ตารางนี้ยึดคู่มือ Mattel รหัส GDJ85 ที่ระบุ 112 ใบ
| ประเภทการ์ด | GDJ85 (112 ใบ) | รุ่น 41940 (108 ใบ) |
|---|---|---|
| การ์ดตัวเลข 0–9 | 76 | 76 |
| Draw Two (+2) สีละ 2 ใบ | 8 | 8 |
| Reverse (ย้อนทาง) สีละ 2 ใบ | 8 | 8 |
| Skip (ข้ามตา) สีละ 2 ใบ | 8 | 8 |
| Wild (เปลี่ยนสี) | 4 | 4 |
| Wild Draw Four (+4) | 4 | 4 |
| Wild Shuffle Hands | 1 | ไม่มี |
| Wild Customizable (การ์ดเขียนกฎเอง) | 3 | ไม่มี |
| รวม | 112 | 108 |
รุ่น 41940 มี 108 ใบ ส่วน HJH90 ระบุ UNO 112 ใบ และมีการ์ดฟอยล์สะสมอีก 1 ใบสำหรับ UNO Ultimate หรือเก็บสะสม ให้นับตามรายการในคู่มือของกล่องที่มี ถ้าจำนวนหรือชนิดการ์ดในกล่องไม่ตรงกับรายการของรุ่นนั้น ให้สอบถามร้านค้าหรือ Mattel
UNO รุ่นอื่นที่กติกาต่างออกไป
- UNO Flip: ออกปี 2019 มี 112 ใบ การ์ดพิมพ์สองด้าน เริ่มเล่นด้านสว่าง เมื่อมีคนลงการ์ด Flip ทุกคนพลิกไปเล่นด้านมืดที่มีการ์ดลงโทษแรงกว่า เช่น Draw Five และ Wild Draw Color การนับแต้มดูด้านที่รอบจบ
- UNO Show ’Em No Mercy: มีชุดการ์ดและกติกาของตัวเอง ควรอ่านคู่มือประจำรุ่นก่อนเล่น
- รุ่นอื่น ๆ: เช่น UNO Junior และรุ่นธีมต่าง ๆ ซึ่งอาจมีการ์ดหรือกติกาเฉพาะรุ่น
ถ้ากล่องที่มีไม่ใช่สำรับปกติ อย่าใช้ตัวเลขและตารางในบทความนี้แทนคู่มือของรุ่นนั้น เพราะจำนวนใบ การ์ดพิเศษ และแต้มอาจต่างกัน
อ่านต่อ: กติกาดัมมี่สำหรับมือใหม่ ซึ่งตกลงกติกาก่อนเล่นเหมือนกัน, วิธีเทียบข้อมูลเกมจากหลายแหล่ง ช่วยแยกว่าแต่ละแหล่งพูดถึงรุ่นไหน และคู่มืออ่านข้อมูลเกมและแหล่งที่มา